Ga naar hoofdinhoud

Economische schade hittestress in kaart gebracht

Landbouweconomen hebben de economische schade door hittestress in kaart gebracht voor de melkveehouderij. De economische schade kan oplopen tot €1500 en meer per maand per bedrijf, zegt ILVO-landbouweconoom Erwin Wauters. “Het effect van hete, drukkende zomerdagen op de koe en haar melkproductie verloopt niet lineair. Een duidelijke knik naar zwaardere economische schade ligt op 76 punten van de zogenaamde THI-schaal.”

ILVO werkte voor deze studie samen met de Agricultural Economics and Policy Group van ETH Zurich (Zwitserland). “We weten nu vanaf welke hitteduur en -ernst er opbrengstverliezen optreden, en tot op welk hittepunt de melkveehouders met de huidige anti-hittestresstechnieken het risico op negatieve effecten kunnen beheersen of beperken.

Vlaamse melkveehouderij als studiecase

Dat hoge temperaturen en een hoge luchtvochtigheid, de melkhoeveelheid en de melkkwaliteit (bijvoorbeeld het vet- en eiwitgehalte) aantasten, is bekend. De grootte en het verloop van de economische schade door hitte is nu berekend.

De onderzoekers lieten hun berekeningen los op bijna 180.000 unieke maandcijfers over melkkwantiteit en -kwaliteit op boerderijniveau, van alle melkveebedrijven in Vlaanderen gedurende 6 jaar (N= 178.843; jaren 2009-2015). Deze dataset over zuivelproductie werd gematcht met weersgegevens met de zogenaamde Temperature Humidity Index (THI).

Tot €1500 per bedrijf per maand schade door hittestress

Warmteschokken (plotselinge warme en vochtige omstandigheden) leiden bij de koe tot een afname van de melkhoeveelheid en het eiwitgehalte. Het gehalte aan melkvet lijkt niet of nauwelijks beïnvloed te zijn. Dat het melkvet niet beïnvloed wordt door hitte, en zelfs eerder toeneemt boven een bepaalde hittedrempel, is in tegenspraak met eerder experimenteel werk.

De vastgestelde effecten zijn van aanzienlijk economisch belang. In de maand met de meest extreme THI-waarden verliest een gemiddeld bedrijf bijna 5% aan melkproductie. Voor een gemiddeld bedrijf en een gemiddelde prijs van 30 eurocent per liter komt dit neer op een verlies van 440 euro voor die maand. Voor de 5% ergst getroffen bedrijven in die maand is dat meer dan 1500 euro. Deze economische impact houdt nog geen rekening met eventuele gestegen kosten in die periode.

Dagen met THI 85 leiden tot omzetverlies van €500

De jongste jaren neemt het aantal hittegolven per jaar toe. Uit een simulatieberekening concluderen de onderzoekers dat elke extra dag met een THI van 85 (wat bijvoorbeeld overeenkomt met een temperatuur van 33°C en een relatieve luchtvochtigheid van 65%) op een gemiddeld melkveebedrijf en aan een gemiddelde melkprijs tot een omzetverlies van 500 euro kan leiden.

Hoeveelheid melk
Hoeveelheid melk, hoeveelheid melk in omgerekende standaard-samenstelling en eiwitgehalte van de melk dalen scherp boven een bepaalde hittestress. Vetgehalte maakt de neerwaartse knip niet. *Fpcm = gestandaardiseerde melk: Fat and Proteïn Corrected Milk

THI van 76 is kantelpunt

De kritische THI-drempel (Temperature Humidity Index) waarboven blootstelling leidt tot scherpe verminderingen van melkhoeveelheid en melkeiwitgehaltes ligt over het algemeen hoger dan eerdere experimentele studies suggereren. Duidelijk is (zie grafiek) dat er boven een THI van 76 een steile daling van de melkparameters (behoudens vetgehalte) optreedt.

Maatregelen tegen hittestess

Boeren kunnen de hittestress bij hun koeien, en de negatieve gevolgen van warmteschokken in de stal of op de weide succesvol verminderen via anti-hitte maatregelen, zij het slechts gedeeltelijk. Mogelijke strategieën zijn bijvoorbeeld ventilatie, waterverneveling in de stal, voorzien in genoeg drinkwater op een optimale temperatuur, beweiding op de koelste momenten van het etmaal of aanpassingen aan de melkveestapel.

Erwin Wauters (ILVO): ‘We zien dat er een THI-grens is waarboven de anti-hittestress maatregelen niet meer in staat zijn om de opbrengstverliezen te neutraliseren.’

Steeds meer dagen met hoge THI-waarden

Over de gehele onderzochte periode waarin data beschikbaar was (2009-2015) was de economische impact nog enigszins beperkt, doordat zeer hoge THI-waarden nog niet zo frequent voorkwamen. Het economisch belang van hittestress op melkveebedrijven groeit nog steeds, door het toenemen van de klimaatverandering. In de recentere periode zijn dagen met hoge THI-waarden veel frequenter geweest.

Onderzoek naar anti-hittestress maatregelen nuttig en nodig

De dataset van deze studie maakte het niet mogelijk om de al dan niet aanwezige anti-hittestress maatregelen en strategieën bij de afzonderlijke boeren te evalueren op hun economische efficiëntie. Meer onderzoek naar de anti-hittestress maatregelen bij melkvee en hun kosten – batenbalans zijn nuttig en nodig.

Bron: ILVO

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Mis geen enkel nieuws uit de diervoederindustrie